Sinds de Noordoostpolder is drooggelegd is Schokland een eiland op het droge. Waar vroeger de Zuiderzee de oude haven instroomde, zie ik nu alleen nog de ruïnes die herinneren aan de eeuwige strijd tegen het water. Schokland is in 1995 het eerste Nederlandse erfgoed op de lijst van UNESCO. Sindsdien worden de resten van het eiland goed bewaard, zodat we vandaag de dag nog kunnen zien hoe de Schokkers toen leefden.

Schokland

Het eiland tussen de weilanden op de polder is moeilijk te bereiken met het openbaar vervoer. Ik heb geluk. Mijn gids voor vandaag, Kees, woont in de buurt en kan mij wel even oppikken in Nagele. Daar stopt mijn bus het dichtst bij Schokland. Samen rijden we door het vlakke polderlandschap. Kees vertelt dat hij al bijna dertig jaar gids is op Schokland. Nee, hij heeft er geen familiebanden. Hij doet dit sinds zijn vervroegd pensioen. Zijn oude werkgever ging failliet. Ondanks zijn leeftijd kan Kees niet goed stilzitten en begeleidt hij bijna dagelijks toeristen over het voormalige eiland.

Schokland

Als we aan komen rijden zie ik aan het hoogteverschil waar het eiland ooit begon en waar toen nog water was. Schokland ligt een stuk hoger dan het drassige land eromheen. We beginnen in het noorden, waar ooit de haven was. De palen in de grond zijn daar het overgebleven bewijs van.

Schokland haven

We vervolgen onze weg naar de middelste terp van Schokland. Daar staat het Museum Schokland. Ik zie er servies en gereedschappen die ooit van de Schokkers waren. Een grote maquette laat zien hoe het eiland er door de tijd heen uit heeft gezien. In een zaaltje krijg ik een korte film te zien over het ontstaan en het verdwijnen van het bijzondere, Hollandse eiland.

Schokland

Wat bezielde de Schokkers om eeuwen lang op dit kleine eiland midden op de woeste Zuiderzee te gaan wonen? Dat vraag ik me echt af na het zien van de film. Na elke storm kwam het eiland onder water te staan en werd Schokland steeds een stukje kleiner. Maar de Schokkers lieten zich niet wegpesten. Zelfs niet toen er alleen nog hooggelegen delen op het eiland droog stonden. De zogenaamde terpen. “Dan gaan we daar wel wonen”, moeten ze gedacht hebben.

Schokland
Om van de ene terp naar de andere te komen werden smalle loopbruggen aangelegd. Wilde je elkaar passeren, dan moest je elkaar omhelzen en in een innige knuffel omdraaien voor je weer door kon lopen.
Schokkerdans
Ze noemen het de Schokkerdans.


Uiteindelijk werd het zo gevaarlijk om op Schokland te wonen, dat Koning Willem III in 1859 het hele eiland liet ontruimen. De Schokkers wilden niet, maar hadden geen keus.

We stappen weer in de auto richting de Gesteentetuin. In het museum van de Gesteentetuin gaan we nog verder terug in de tijd. Hier lees ik dat de ijstijd niet alleen keien in Drenthe heeft achtergelaten, maar dat Flevoland er ook vol mee ligt. Verder is er van alles te ontdekken over de geschiedenis van de natuur op het eiland.

Schokland
Zo hoog stond het water in 1916.


Inmiddels rijden we al uren rond van de ene bijzondere plek naar de andere. Kees weet mij van alles te vertellen over het leven van de Schokkers. Bij elk verhaal komen weer nieuwe vragen opborrelen. Zo blijven we gezellig aan de praat. Kees vraagt of ik ook nog even naar het zuiden van het eiland wil. Hij heeft het steeds maar over het eiland. Dat vind ik gek, want er is hier geen water te bekennen. Kees moet lachen om die constatering.

In het zuiden van Schokland ligt de fundering van een kerk. Dat is het enige wat over is na jaren van verval. Midden in de kerk ligt een grafsteen. Kees vertelt mij dat de beenderen die ooit gevonden zijn op Schokland voor onderzoek naar Amsterdam zijn verplaatst. Toen het onderzoek klaar was wist men niet zo goed wat ze nu met de restanten moesten doen en werd besloten alle botten opnieuw te begraven. Zo zijn de Schokkers weer terug naar hun geboortegrond gegaan.

Schokland kerk
Schokland

Hier is ook de fundering van de vuurtoren op het eiland te zien. Toen alle bewoners geëvacueerd waren, bleven twee broers achter om de vuurtoren te bedienen. Bij slecht weer moet het griezelig eng zijn geweest op het spookeiland. De broers beschreven donkere wolken, woeste golven die tegen de kust sloegen en schedels die aanspoelden. Door het hoge water kwamen de botten van overleden mensen boven drijven. Brrrr… niet zo gek dat de mannen zijn vertrokken voor ze krankzinnig werden.

Vuurtoren schokland

We hebben het hele eiland gezien en het is tijd om afscheid te nemen van Kees. Het is even stil in de auto. Ik pak mijn spullen bij elkaar en Kees staart voor zich uit. “Dit moment van de dag heb ik zo’n hekel aan.” Zegt hij. “Dan moet ik bedenken wat ik vandaag weer moet eten. En ik hou niet eens van koken.” Kees heeft me verteld over zijn vrouw, waar hij zo ontzettend dol op was. Ze reisden veel samen. Tot zijn vrouw na hun laatste reis heel erg ziek werd en snel daarna overleed. Sindsdien eet Kees alleen aan de keukentafel en dat vindt hij maar niks. Ik kan het me voorstellen. Ik eet ook niet graag alleen. Dus waarom zouden we vanavond allebei alleen eten, als we ook gezellig samen kunnen eten? Kees kent een restaurant in Emmeloord waar ze vast nog wel plek hebben voor dit vreemde stel. Dit zijn de ontmoetingen die mijn baan extra bijzonder maken.

Ook een dagje het droge eiland Schokland beleven? Dit zijn mijn tips:

    • Ga op pad met een gids. Dat is een aanrader. Een echte gids kan je zoveel meer vertellen dan je in de digitale en papieren gidsen kunt lezen. Een gids kun je reserveren via Schokland.nl.
    • Ben je met een groep, of heb je geen zin om te lopen, dan kun je ook een tochtje over het eiland maken achter een oude tractor.
    • Een rondje om Schokland wandelen is zeker tien kilometer. Je kunt ook een fiets huren om het eiland te ontdekken.
    • Begin je tocht bij het Museum Schokland. Door het zien van de film heb je een goed beeld van hoe Schokland ontstaan is, zodat je later beter weet waar je naar kijkt.
    • Schokland is niet te bereiken met het openbaar vervoer. De dichtstbijzijnde plek waar je kunt komen is Ens. Vanaf daar kun je verder met de regiotaxi.
    • Bezoekerscentrum de Gesteentetuin organiseert allerlei activiteiten voor het hele gezin. Niet alleen op Schokland, dus leuk te combineren met een dagje uit op het nationaal erfgoed.
Schokkerhaven
Na je bezoek aan Schokland kun je met de kinderen lekker gaan zwemmen in de Schokkerhaven.


Bedankt Kees, voor een mooie dag!

Reacties

Geef een reactie

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>
*